WIG20 – co to jest i co wchodzi w skład indeksu?
WIG20 to główny indeks Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie, obejmujący 20 największych i najbardziej płynnych spółek z Głównego Rynku. Jest barometrem segmentu dużych polskich przedsiębiorstw, ale nie stanowi papieru wartościowego, który można kupić bezpośrednio. WIG20 jest indeksem cenowym, więc nie uwzględnia dywidend. Robi to dopiero wariant dochodowy WIG20TR.
Czym jest WIG20?
WIG20 pokazuje, jak zmieniają się kursy akcji największych spółek notowanych na GPW. W jego skład wchodzą przedsiębiorstwa z różnych branż, między innymi bankowości, energetyki, handlu, przemysłu i technologii. Dzięki dużej kapitalizacji oraz obrotom ich notowania mają istotne znaczenie dla obrazu całego rynku.
Indeks jest często określany mianem indeksu blue chipów. Tak nazywa się duże, dobrze znane i zwykle płynne spółki, których akcje są przedmiotem intensywnego obrotu. Nie oznacza to jednak, że ich kursy zawsze rosną, a inwestycja w nie jest pozbawiona ryzyka.
WIG20 działa od 16 kwietnia 1994 roku. Jego wartość zależy od zmian kursów uczestników oraz od wag przypisanych poszczególnym spółkom. Ruch dużej firmy o wysokim udziale w indeksie wpływa na jego notowania silniej niż taki sam procentowy ruch spółki o niewielkiej wadze.
Jak działa WIG20 i co wpływa na jego skład?
Ranking spółek tworzony jest przede wszystkim na podstawie kapitalizacji akcji znajdujących się w wolnym obrocie oraz płynności mierzonej aktywnością handlu. Free float, czyli akcje w wolnym obrocie, to ta część walorów, która może być faktycznie przedmiotem obrotu giełdowego. Akcje pozostające pod trwałą kontrolą właściciela strategicznego nie zwiększają tego wskaźnika w taki sam sposób.
W składzie indeksu może znajdować się 20 spółek, ale ich udział nie jest identyczny. Waga pojedynczego uczestnika nie może przekroczyć 15 proc., a z jednego sektora może pochodzić najwyżej pięć firm. Takie ograniczenia zmniejszają ryzyko, że jeden emitent lub jedna branża całkowicie zdominuje wynik indeksu.
Przy kwalifikowaniu spółek znaczenie mają między innymi następujące warunki:
- Wystarczający free float – w wolnym obrocie musi znajdować się więcej niż 10 proc. akcji.
- Wartość akcji w wolnym obrocie – powinna przekraczać ustalony próg, wskazywany w metodologii indeksu.
- Wysoka płynność – spółka musi należeć do aktywnie handlowanych emitentów.
- Brak szczególnych ograniczeń – emitent nie powinien znajdować się w sytuacji, która uniemożliwia kwalifikację, na przykład w stanie upadłości lub w segmencie niskiej płynności.
GPW Benchmark przeprowadza okresowe korekty i rewizje. Z tego powodu skład WIG20 nie jest stały. Spółka może zostać włączona do indeksu, opuścić go albo otrzymać inną wagę. Zmiany składu nie oznaczają oceny jakości przedsiębiorstwa, lecz wynikają z jego pozycji w rankingu, płynności i parametrów akcji znajdujących się w obrocie.
WIG20 a WIG20TR
WIG20 jest indeksem cenowym. Przy jego obliczaniu bierze się pod uwagę zmiany kursów akcji, ale nie dolicza się dywidend wypłacanych przez spółki.
WIG20TR to indeks typu total return. Uwzględnia zarówno zmiany cen, jak i dochody z dywidend oraz określone w metodologii prawa poboru. Dlatego oba indeksy mogą zachowywać się inaczej, nawet gdy obejmują ten sam koszyk spółek. WIG20 służy głównie do obserwowania zmian cen, natomiast WIG20TR lepiej pokazuje wynik hipotetycznej inwestycji, w której dochody są uwzględniane.
Gdzie WIG20 plasuje się na tle innych indeksów GPW?
Indeksy GPW dzielą spółki według wielkości i charakteru rynku, który reprezentują. WIG20 skupia największych emitentów, a mWIG40 i sWIG80 obejmują kolejne segmenty kapitalizacji.
| Indeks | Liczba spółek | Charakterystyka |
|---|---|---|
| WIG20 | 20 | Największe i najbardziej płynne spółki, czyli segment dużych emitentów |
| mWIG40 | 40 | Średnie spółki notowane na Głównym Rynku GPW |
| sWIG80 | 80 | Mniejsze spółki, zwykle o niższej kapitalizacji i płynności |
| WIG | Wszystkie spółki spełniające kryteria indeksu | Szeroki obraz Głównego Rynku GPW, z uwzględnieniem dochodów z dywidend |
WIG20 jest bardziej skoncentrowany niż szeroki WIG. Kilka największych spółek może mieć wyraźny wpływ na jego wynik, zwłaszcza gdy należą do bankowości, energetyki lub przemysłu surowcowego. Nie należy więc utożsamiać zachowania tego indeksu z kondycją każdej firmy notowanej w Polsce.
Jak uzyskać ekspozycję na WIG20?
Nie można kupić samego indeksu, ponieważ jest on wartością statystyczną, a nie akcją ani funduszem. Można natomiast korzystać z instrumentów, których wynik jest powiązany z jego zachowaniem.
Najczęściej stosowane rozwiązania to:
- ETF – fundusz giełdowy pozwalający uzyskać ekspozycję na cały koszyk przy użyciu jednego zlecenia. Trzeba sprawdzić, czy odwzorowuje WIG20, czy WIG20TR, a także uwzględnić opłatę za zarządzanie, prowizję maklerską i spread.
- Samodzielny zakup akcji – wymaga nabycia spółek w proporcjach zbliżonych do ich wag w indeksie. Po każdej rewizji konieczne może być dostosowanie portfela, co oznacza kolejne transakcje i koszty.
- Instrumenty pochodne – na przykład kontrakty CFD. Nie dają własności akcji, a zastosowanie dźwigni może szybko zwiększyć zarówno zysk, jak i stratę. Nie są prostym zamiennikiem ETF-u.
ETF upraszcza odwzorowanie indeksu, natomiast bezpośredni zakup akcji zapewnia większą kontrolę nad składem portfela. W obu przypadkach wynik może różnić się od notowań WIG20, między innymi przez koszty, sposób odwzorowania, dywidendy i zmiany wag.
WIG20 to przede wszystkim wskaźnik kondycji dużych spółek z GPW, a nie gotowa inwestycja. Do oceny wyniku z uwzględnieniem dywidend służy WIG20TR, natomiast ekspozycję na wybrany wariant uzyskuje się za pomocą ETF-u, portfela akcji lub instrumentów pochodnych.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.



