Kalkulator różnic kursowych Gofin – jak obliczyć zyski i straty?
Różnice kursowe od własnych środków pieniężnych powstają wtedy, gdy wartość waluty w dniu jej wpływu na rachunek różni się od wartości w dniu wypływu. Aby obliczenie było poprawne, trzeba ustalić właściwy kurs, zastosować wybraną metodę rozchodu walut i porównać obie wartości w złotych.
Kiedy powstają różnice kursowe od środków własnych?
Podatkowe różnice kursowe od środków własnych dotyczą waluty znajdującej się na rachunku lub w kasie przedsiębiorcy. Powstają przy zapłacie zobowiązania albo innej formie wypływu waluty, gdy jej wartość wyrażona w złotych jest inna niż w dniu wpływu.
Dodatnia różnica kursowa powstaje, gdy wartość waluty w dniu wypływu jest wyższa niż w dniu wpływu. Zwiększa ona przychody. Ujemna różnica kursowa występuje w odwrotnej sytuacji i zwiększa koszty uzyskania przychodów. Zasady te wynikają z art. 24c ustawy o PIT oraz art. 15a ustawy o CIT.
Jaki kurs zastosować do obliczeń?
Podstawą obliczenia jest właściwe przeliczenie waluty na złote. Kurs faktycznie zastosowany stosuje się między innymi przy kupnie lub sprzedaży waluty oraz przy przewalutowaniu dokonanym przez bank. W pozostałych przypadkach stosuje się średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień wpływu lub wypływu.
| Sytuacja | Rodzaj kursu | Podstawa prawna |
|---|---|---|
| Kupno lub sprzedaż waluty, w tym przewalutowanie w banku | Kurs faktycznie zastosowany | Art. 24c ust. 4 ustawy o PIT, art. 15a ust. 4 ustawy o CIT |
| Zapłata zobowiązania lub inny wypływ, gdy nie ma możliwego do ustalenia kursu faktycznego | Średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego operację | Art. 24c ust. 4 ustawy o PIT, art. 15a ust. 4 ustawy o CIT |
| Wpływ lub wypływ bez przewalutowania po kursie bankowym | Średni kurs NBP, jeżeli brak kursu faktycznie zastosowanego | Art. 24c ust. 4 ustawy o PIT, art. 15a ust. 4 ustawy o CIT |
Do ustalenia, z której partii waluty pochodzi wypływ, trzeba wybrać jedną metodę wyceny. Podatnik nie może zmieniać jej w trakcie roku podatkowego. Stosuje się:
- FIFO – jako pierwsze rozchodzą się środki, które wpłynęły najwcześniej.
- LIFO – jako pierwsze rozchodzą się środki, które wpłynęły najpóźniej.
- Metodę kursów średnioważonych – wypływ wycenia się na podstawie średniego kursu wynikającego z posiadanych partii waluty.
Jak obliczyć różnicę kursową krok po kroku?
Algorytm można odwzorować w arkuszu kalkulacyjnym. Dla każdej operacji trzeba zachować datę, kwotę waluty, kurs oraz wynik przeliczenia na złote:
- Ustal datę wpływu waluty oraz datę jej wypływu z rachunku.
- Określ, z której partii pochodzi wypływ, stosując wybraną metodę FIFO, LIFO albo średnioważoną.
- Wybierz kurs właściwy dla każdej operacji, czyli kurs faktyczny albo średni kurs NBP.
- Pomnóż kwotę wypływającej waluty przez kurs z dnia wpływu oraz przez kurs z dnia wypływu.
- Porównaj obie wartości w złotych. Wartość wypływu pomniejszona o wartość wpływu daje różnicę dodatnią albo ujemną.
W uproszczeniu wzór wygląda następująco:
różnica kursowa = wartość waluty w dniu wypływu – wartość tej samej waluty w dniu wpływu
Przykład obliczenia na rachunku walutowym
Przedsiębiorca kupił 10 000 EUR, przelewając środki z rachunku złotowego na walutowy. Bank zastosował kurs sprzedaży 4,4000 zł/EUR. Następnie przedsiębiorca zapłacił zagranicznemu kontrahentowi 9 050 EUR.
Przy zapłacie nie doszło do przewalutowania przez bank. Do wyceny wypływu zastosowano więc średni kurs NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień zapłaty, wynoszący przykładowo 4,4453 zł/EUR. Przyjęto, że cała zapłacona kwota pochodzi z opisanej partii 10 000 EUR, zgodnie z wybraną metodą rozchodu.
Wartość 9 050 EUR w dniu wpływu:
9 050 EUR × 4,4000 zł = 39 820,00 zł
Wartość tej samej kwoty w dniu wypływu:
9 050 EUR × 4,4453 zł = 40 229,97 zł
Różnica kursowa wynosi:
40 229,97 zł – 39 820,00 zł = 409,97 zł
Wartość waluty w dniu wypływu była wyższa niż w dniu wpływu, dlatego powstała dodatnia różnica kursowa w wysokości 409,97 zł. Dla celów podatkowych zwiększa ona przychody.
W przypadku wielu wpływów i wypływów sam kalkulator różnic kursowych Gofin nie zastępuje ustalenia kolejności rozchodu waluty. Najpierw trzeba prawidłowo przypisać wypływ do partii środków i zastosować metodę wybraną na cały rok podatkowy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady podatkowej. W przypadku dużej liczby operacji walutowych lub wątpliwości dotyczących konkretnej ewidencji rozliczenie warto zweryfikować z księgowym albo doradcą podatkowym.



